Depreme Dayanıklı Yapı: Ev Alırken veya Yaptırırken Sorulması Gereken 8 Soru

Deprem kuşağındaki bir şehirde yaşamak, yapı seçimini her şeyden önce bir güvenlik kararı hâline getirir. İyi haber şu ki: depreme dayanıklı bir yapı tesadüf değildir. Doğru projelendirme, nitelikli malzeme, titiz uygulama ve bağımsız denetimin sonucudur. Ev alırken ya da yeni bir yapı yaptırırken aşağıdaki soruları sormak, bu dört unsurun yerinde olup olmadığını anlamanıza yardımcı olur.

1. Bina hangi yönetmeliğe göre projelendirildi?

Türkiye’de güncel tasarım kuralları, 1 Ocak 2019’da yürürlüğe giren Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY 2018) ile belirlenir. Yapı ruhsatının tarihi ve statik projenin hangi yönetmeliğe göre hazırlandığı, binanın tasarım yaklaşımı hakkında ilk ipucunu verir.

2. Zemin etüdü yapıldı mı?

Aynı bina, farklı zeminlerde farklı davranır. Sondaj ve laboratuvar deneylerine dayanan bir zemin etüdü, temel sisteminin doğru seçilmesinin ön koşuludur. Etüt raporunun varlığı ve projeye yansıtılıp yansıtılmadığı mutlaka sorulmalıdır.

3. Yapı denetimi kim tarafından yapıldı?

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında yapılar, bağımsız yapı denetim kuruluşlarınca denetlenir. Denetim firmasının adı ruhsat ve iskân belgelerinde yer alır; sürecin kayıt altında olması güvencedir.

4. Hangi beton ve donatı sınıfı kullanıldı?

Yönetmelik, yeni yapılar için asgari beton ve donatı sınıflarını tanımlar. Projede belirtilen sınıfların sahada gerçekten uygulandığı, beton döküm sırasında alınan numunelerin test raporlarıyla belgelenir. Bu raporları istemek alıcının en doğal hakkıdır.

5. Taşıyıcı sisteme sonradan müdahale edildi mi?

Özellikle zemin kattaki dükkânlarda kolon kesilmesi ya da perde duvar kaldırılması, binanın tamamını riske atar. Mevcut bir binada yapılmış tadilatların taşıyıcı elemanlara dokunup dokunmadığı sorgulanmalıdır. Taşıyıcı sistemdeki her değişiklik, statik proje ve izin gerektirir.

6. Yapı kullanma izni (iskân) var mı?

İskân belgesi, yapının ruhsat ve projesine uygun tamamlandığını gösterir. İskânı olmayan ya da projesine aykırı katlar eklenmiş yapılarda hem hukuki hem teknik riskler bulunur.

7. Bina düzenli bakım görüyor mu?

Su yalıtımı bozulmuş bodrumlar ve nem alan kolonlar, zamanla donatı korozyonuna yol açabilir. Çatı, temel yalıtımı ve tesisat kaçakları düzenli kontrol edilmelidir; bakım, dayanıklılığın görünmeyen parçasıdır.

8. Zorunlu deprem sigortası (DASK) yapıldı mı?

Zorunlu deprem sigortası, konutlar için yasal bir yükümlülüktür ve olası bir hasarda ilk güvencedir. Poliçenin güncel ve doğru metrekareyle düzenlendiğinden emin olun.

Gündoğan Yapı’nın yaklaşımı

Konut ve kentsel dönüşüm projelerimizi yürürlükteki yönetmeliklere uygun olarak hayata geçiriyoruz. Bizim için güven, en iyi yapı malzemesidir.