İstanbul’daki yapı stokunun önemli bir bölümü, bugünkü deprem yönetmeliğinden önce inşa edildi. Kentsel dönüşüm; bu binaların güvenli, konforlu ve değeri yüksek yaşam alanlarına dönüştürülmesini sağlayan yasal ve teknik bir süreçtir. Doğru planlandığında hem can güvenliğini hem de mülkün değerini korur.
Kentsel dönüşüm nedir, hangi binaları kapsar?
Türkiye’de kentsel dönüşüm uygulamaları temel olarak 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülür. Süreç çoğunlukla, deprem gibi afetler karşısında risk taşıdığı tespit edilen “riskli yapı”ların yenilenmesiyle başlar. Bina tek başına dönüştürülebileceği gibi, uygun durumlarda komşu parsellerle birlikte daha verimli bir proje de geliştirilebilir.
Adım adım kentsel dönüşüm süreci
- Ön değerlendirme: Binanın yaşı, taşıyıcı sistemi, zemin durumu ve imar hakları incelenir. Bu aşamada dönüşümün teknik ve ekonomik olarak nasıl kurgulanabileceği netleşir.
- Riskli yapı tespiti: Bakanlık tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar binada inceleme yapar, beton numuneleri alınır ve rapor hazırlanır. Kesinleşen tespit tapu kaydına işlenir.
- Kat malikleriyle uzlaşma: Yeni projedeki daire dağılımı, metrekareler, teslim süresi ve tahliye takvimi konuşulur. Kararlar, mevzuatın öngördüğü çoğunlukla alınır.
- Proje ve ruhsat: Mimari, statik, elektrik ve mekanik projeler hazırlanır; belediyeden yapı ruhsatı alınır. Yapı denetim kuruluşu süreci bağımsız olarak denetler.
- Tahliye ve yıkım: Abonelikler kapatılır, bina tahliye edilir ve güvenlik önlemleri alınarak yıkılır.
- İnşaat: Zemin etüdüne göre temel sistemi uygulanır; kaba inşaat, cephe ve ince işler tamamlanır.
- İskân ve teslim: Yapı kullanma izni alınır, tapular yeni duruma göre düzenlenir ve bağımsız bölümler hak sahiplerine teslim edilir.
Devlet destekleri ve “Yarısı Bizden”
Kentsel dönüşüme katılan hak sahipleri için kira yardımı, faiz destekli kredi ve hibe gibi destekler bulunmaktadır. İstanbul’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından başlatılan “Yarısı Bizden” kampanyası, dönüşüm maliyetinin önemli bir kısmının hibe ve kredi ile karşılanmasını amaçlar. Destek tutarları ve başvuru koşulları dönem dönem güncellendiği için başvuru öncesinde güncel bilgileri resmi kanallardan teyit etmenizi öneririz.
Gündoğan Yapı olarak Esenler’de “Yarısı Bizden” kapsamında bir kentsel dönüşüm projesini yürütüyoruz.
Hak sahiplerinin dikkat etmesi gerekenler
- Sözleşmede daire metrekareleri, malzeme listesi, teslim tarihi ve gecikme koşulları açıkça yazmalıdır.
- Firmanın tamamlanmış projeleri yerinde görülmeli, referansları incelenmelidir.
- Tahliye takvimi ve kira yardımı süreci baştan netleştirilmelidir.
- Proje, yürürlükteki Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne göre hazırlanmalı ve zemin etüdüne dayanmalıdır.
- Süreç boyunca düzenli bilgilendirme yapılacağı sözleşmeye yansıtılmalıdır.
Gündoğan Yapı nasıl yaklaşıyor?
Kentsel dönüşümde en değerli şey güvendir. Hak sahipleriyle şeffaf bir iletişim kuruyor, tespitten teslime kadar her aşamayı planlı bir takvimle yönetiyoruz. 1959’dan bu yana edindiğimiz birikimi, depreme dayanıklı ve çağdaş yaşam alanları üretmek için kullanıyoruz.
Sık sorulan sorular
Kentsel dönüşüm süreci ne kadar sürer?
Süre; binanın büyüklüğüne, kat malikleriyle uzlaşmanın hızına, ruhsat süreçlerine ve inşaatın kapsamına göre değişir. Net takvim, ön değerlendirme yapıldıktan sonra paylaşılabilir.
Riskli yapı tespitini kim yapar?
Riskli yapı tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır. Başvuru, kat maliklerinden biri tarafından da yapılabilir.
Dönüşüm sırasında kira yardımı alabilir miyim?
Mevzuat, belirli koşulları sağlayan hak sahiplerine kira yardımı imkânı tanır. Tutar ve şartlar dönemsel olarak güncellendiği için başvuru öncesinde güncel koşulları kontrol etmenizi öneririz.




